Emmanuel Levinas w jednym z esejów w książce "Trudna wolność" opisywał jak obozie pracy w Niemczech, w którym przebywał podczas wojny, tylko psy traktowały więźniów po ludzku...Mimo to według niego zwierzęta ...nie mają twarzy, co w jego filozofii jest wyznacznikiem Podmiotowości i Relacji...Opozycja między człowiekiem a zwierzęciem w filozofii utrzymywała się bardzo długo, to psychoanaliza i zoologia raczej ją odrzucała. Niedawno we Francji wydano pośmiertną książkę zmarłego przed półtora rokiem Derridy zatytułowaną "Zwierzę, którym więc jestem"...Lub za "którym podążam", gdyż czasownik "suis" ("L'animal, que donc je suis") może oznaczać obie te rzeczy. U twórcy dekonstrukcji zwierzęta pojawiały się często, podobnie jak inne słowo służące do hierarchii ludzi "różnica płci"...Przyjaciele Derridy postanowili zebrać jego wykłady - w których filozofia patrzy na czworonogi - w książkę. Podstawą doświadczenia Derridy jest spotkanie "oko w oko" z kotem, gdy filozof przechadza się nagi po swoim własnym mieszkaniu. Czy kot widzi jego nagły wstyd, czy nawet on sam się wstydzi i skąd w ogóle to poczucie wstydu?..."Nie jest dla mnie najważniejsze czy zwierzęta myślą, o co dotąd pytała filozofia, ale czy cierpią" - mówi Derrida. (Lub czy śnią?... - AA). Cierpienie zwierząt, ich uczucia wystarczą, żeby zobaczyć coś na ich twarzy, zobaczyć twarz zwierząt. Yes, yes, yes!...Pasjonująca, wchłaniająca lektura...

Nowo powstały magazyn "Philosophie" poświęca całe dossier na temat tej znikającej granicy między człowiekiem a zwierzęciem.

Jacques Derrida, L'animal, que donc je suis, Paris, Galilee, 2006

Philosophie. Magazine, nr 2 2006




Jean-Pierre Khazem, bez tytułu, 1999

Jaques Derrida z kotem Lucrece, 1999



Paris i Dagobert w łódce, Saint-Tropez, lato 2005

Jean-Pierre Khazem, Brodway,



Derrida w Afryce Południowej w rezerwacie Potcheftstroom, 1998

Dagoberciko-ja

[image8]

Thierry Poncelet, z serii "Aristochiens" ("Arystopsy")


Zdjęcia filozofa pochodzą z książki "Jacques Derrida. Cahier de l'Herne", pod red. M.-L.Mallet i G.Michaud, Paris, 2004

http://www.photovoice.org/img_/untitled/khazem.jpg